Osteokondrom (Ekzostoz): Belirtileri, Tanısı ve Ameliyatı

Osteokondrom (Ekzostoz), kemik yüzeyinden gelişen ve kıkırdak başlıkla örtülü olan iyi huylu bir kemik çıkıntısıdır. Genellikle çocukluk veya gençlik döneminde ağrısız, sert bir şişlik olarak fark edilir. Çevredeki tendon, sinir veya damarlara baskı yaptığında ağrı, takılma ve uyuşma gibi yakınmalar oluşturabilir. Tedavi kararı, belirtiler ve görüntüleme bulgularına göre takip ya da cerrahi çıkarma şeklinde planlanır.

Osteokondrom (Ekzostoz) Nedir?

Kemik üzerinde ele gelen, sert ve yerinden oynamayan bir çıkıntı osteokondrom belirtisi olabilir. Osteokondrom, kemik yüzeyinden dışarı doğru gelişen, kemik ve kıkırdak dokudan oluşan iyi huylu bir oluşumdur. Çoğunlukla çocukluk veya gençlik döneminde fark edilir. Ağrı yapmayan küçük oluşumlar ise başka bir nedenle çekilen röntgende tesadüfen görülebilir.

Tek bir bölgede bulunabileceği gibi farklı kemiklerde birden fazla osteokondrom da gelişebilir. Çoklu ve kalıtsal olgular, herediter multipl ekzostoz kapsamında değerlendirilir. Bu grupta yalnızca çıkıntının büyüklüğü değil, kemiğin büyümesi ve eklem işlevleri de takip edilir.

Osteokondrom (Ekzostoz) Belirtileri

En tipik bulgu ağrısız, hareketsiz bir kemik çıkıntısıdır. Derin yerleşimli oluşumlar dışarıdan kolay fark edilmez. Cilt altındaki dokunun ince olduğu bölgelerde ise daha küçükken ele gelebilir.

Şikâyetler çoğu zaman çevre dokularla ilişkilidir. Bir tendonun çıkıntı üzerinden geçmesi takılma veya atlama hissi yaratabilir. Sinir üzerindeki baskı uyuşma ve karıncalanmaya, ekleme yakın yerleşim hareket kısıtlılığına yol açabilir. Çoklu olgularda kemik eğriliği veya uzunluk farkı da görülebilir.

Çocuk büyürken osteokondromun büyümesi mümkündür. İskelet gelişimi tamamlandıktan sonra yeni büyüme fark edilmesi veya daha önce ağrısız olan bölgede ağrı başlaması ise yeniden değerlendirme gerektirir.

Osteokondrom (Ekzostoz) Tanısı

Muayenede kitlenin yeri, sertliği, hareketle ilişkisi ve çevresindeki sinir-damar bulguları değerlendirilir. Röntgen çoğu tipik osteokondromun tanınmasında temel incelemedir. Oluşumun kaynaklandığı kemikle devamlılığı incelenir.

MR, özellikle kıkırdak başlığın ve çevredeki yumuşak dokuların değerlendirilmesinde kullanılır. Her hastada MR veya biyopsi zorunlu değildir. Görüntülemede şüpheli özellikler varsa ileri değerlendirme planlanır.

Osteokondrom (Ekzostoz) Ameliyatı

Hayır. Ağrı oluşturmayan, hareketi etkilemeyen ve şüpheli değişiklik göstermeyen osteokondromlarda düzenli takip uygun olabilir. Kontrollerin aralığı yaşa, yerleşime ve klinik bulgulara göre belirlenir.

Cerrahi değerlendirme gerektirebilen durumlar şunlardır:

• Günlük yaşamı etkileyen ağrı veya tekrarlayan takılma.
• Tendon, sinir ya da damar üzerinde baskı.
• Hareket kısıtlılığı, kemik eğriliği veya kısalık.
• Büyüme tamamlandıktan sonra kitlenin büyümesi.
• Kıkırdak başlıkta veya diğer görüntüleme bulgularında şüpheli değişiklikler.

Kıkırdak başlığın kalınlığı yaşla birlikte yorumlanmalıdır. Özellikle erişkinde 2 cm'yi aşan başlık ileri inceleme gerektirebilir; bu ölçüm tek başına kanser tanısı koydurmaz. Çocuklarda büyüme dönemindeki kıkırdak daha kalın olabilir.