Boksör Kırığı: Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Ameliyatı

Boksör kırığı, çoğunlukla sert bir yüzeye yumruk atma sonrası küçük parmak tarafındaki tarak kemiğinde oluşan kırıktır. El sırtında şişlik, ağrı, morarma ve küçük parmak hizasında şekil değişikliği görülebilir. Tanı, muayene ve el röntgeni ile netleştirilir. Hafif kırıklarda atel tedavisi yeterli olabilirken, belirgin açılanma, kayma veya rotasyon kusuru olan kırıklarda cerrahi tedavi gerekebilir. Doğru tedavi, elin kavrama fonksiyonunun korunmasına yardımcı olur.

Boksör Kırığı Nedir?

Boksör kırığı, elin küçük parmak tarafında bulunan 5. tarak kemiğinin, genellikle parmağa yakın boyun bölgesinden kırılmasıdır. Tıbbi olarak çoğu zaman 5. metakarp boyun kırığı olarak adlandırılır.

Elimizde parmakları bileğe bağlayan beş adet metakarp, yani tarak kemiği bulunur. Bu kemiklerden küçük parmakla ilişkili olan 5. metakarp kemiği, özellikle yumruk atma sırasında travmaya açık hale gelir. Sert bir yüzeye yumruk atıldığında kuvvet doğrudan bu kemiğin boyun bölgesine aktarılır ve kırık gelişebilir.

Boksör kırığı kapalı kırık şeklinde görülebileceği gibi, nadiren cilt bütünlüğünün bozulduğu açık kırık şeklinde de ortaya çıkabilir. Kırığın açılanması, kayması ve elde dönme kusuru oluşturup oluşturmaması tedavi kararında belirleyicidir.

Boksör Kırığı Neden Olur?

Boksör kırığının en bilinen nedeni, sıkılmış yumrukla sert bir zemine veya objeye vurmadır. Bu nedenle “boksör kırığı” adıyla bilinir. Ancak bu kırık yalnızca boks yapan kişilerde görülmez.

Boksör kırığına yol açabilen durumlar şunlardır:

• Sert duvara, kapıya veya zemine yumruk atma.
• Kavga veya darp sonrası el travması.
• Spor yaralanmaları.
• El üzerine düşme.
• İş kazaları.
• Trafik kazaları.
• Direkt el sırtına alınan darbeler.

Kırık çoğu zaman küçük parmak eklemine yakın bölgede meydana gelir. Bu nedenle hastalar genellikle elin dış tarafında, küçük parmak köküne yakın bölgede ağrı ve şişlik tarif eder.

Boksör Kırığı Belirtileri Nelerdir?

Boksör kırığında ağrı her zaman ilk anda çok şiddetli olmayabilir. Bazı hastalarda ilk saatlerde hafif rahatsızlık varken, zamanla el sırtında şişlik ve morarma belirginleşir.

En sık görülen boksör kırığı belirtileri şunlardır:

• Elin küçük parmak tarafında ağrı.
• El sırtında şişlik.
• Morarma ve hassasiyet.
• Küçük parmak eklemi hizasında çökük görünüm.
• Yumruk yaparken ağrı.
• Kavrama gücünde azalma.
• Parmağı hareket ettirmekte zorlanma.
• Küçük parmakta dönüklük veya hizalanma bozukluğu.
• El şeklinde belirgin deformite.

Özellikle yumruk yapıldığında küçük parmağın diğer parmakların üzerine dönmesi önemli bir bulgudur. Bu durum kırıkta rotasyon kusuru olduğunu gösterebilir ve tedavi planını değiştirebilir.

Boksör Kırığı Nasıl Anlaşılır?

Boksör kırığı tanısı muayene ve röntgen ile konur. Ortopedi ve travmatoloji uzmanı, elin şişlik bölgesini, parmak hareketlerini, kavrama gücünü, parmak dizilimini ve dolaşım durumunu değerlendirir.

Tanı için genellikle farklı açılardan el röntgeni çekilir. Röntgende kırığın yeri, açılanma derecesi, kayma miktarı ve eklem yüzeyiyle ilişkisi incelenir.

Bazı boksör kırıklarında dışarıdan yalnızca şişlik görülürken, röntgende belirgin açılanma saptanabilir. Bu nedenle yumruk travması sonrası el sırtında ağrı ve şişlik varsa röntgen değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Boksör Kırığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Boksör kırığı tedavisi, kırığın durumuna göre ameliyatsız veya cerrahi yöntemlerle yapılabilir. Her 5. metakarp kırığı ameliyat gerektirmez. Birçok boksör kırığı uygun pozisyonlama ve atel tedavisi ile iyileşebilir.

Ameliyatsız tedavide amaç kırığın kabul edilebilir pozisyonda kaynamasını sağlamak, ağrıyı azaltmak ve el fonksiyonlarını korumaktır. Gerekli durumlarda kırık önce kapalı olarak düzeltilir, yani redüksiyon yapılır. Ardından el ve bilek uygun pozisyonda atele alınır.

Boksör kırığında ameliyatsız tedavi seçenekleri şunlardır:

• Kısa Kol Atel
• Ulnar Gutter Atel
• El Bilek / Parmak Tespiti (Kırığın durumuna göre özel.)
• Düzenli Röntgen Takibi
• Şişlik ve Ağrı Kontrolü
• İyileşme Sonrası Egzersiz ve Rehabilitasyon

Atel süresi hastaya ve kırığa göre değişmekle birlikte çoğu hastada birkaç haftalık immobilizasyon gerekir. Bu süreçte takip röntgenleri ile kırığın pozisyonu kontrol edilir.

Boksör Kırığı Ne Kadar Sürede İyileşir?

Boksör kırığında iyileşme süresi kırığın şekline, kayma miktarına, hastanın yaşına, kemik kalitesine ve uygulanan tedaviye göre değişir.

Ameliyatsız tedavi edilen birçok hastada atel süreci yaklaşık 3-4 hafta sürebilir. Ancak elin tam gücüne ve hareket açıklığına dönmesi daha uzun zaman alabilir. Atel çıkarıldıktan sonra parmak ve el bileği hareketlerinin yeniden kazanılması için egzersiz programı önemlidir.

Erken dönemde aşırı yüklenme, kırık hattında yeniden kaymaya veya ağrının uzamasına neden olabilir. Bu nedenle spora, ağırlık kaldırmaya veya darbeli aktivitelere dönüş hekim kontrolünde planlanmalıdır.

Boksör Kırığı Ne Zaman Ameliyat Gerektirir?

Boksör kırığında ameliyat kararı her hastada ayrı değerlendirilir. Kırık kabul edilebilir sınırlardaysa atel tedavisi yeterli olabilir. Ancak bazı durumlarda cerrahi tedavi daha uygun hale gelir.

Boksör kırığında ameliyat gerektirebilen durumlar şunlardır:

• Belirgin rotasyon kusuru olması.
• Küçük parmağın yumruk yaparken diğer parmakların üzerine binmesi.
• Kırıkta ciddi açılanma bulunması.
• Kırığın çok parçalı olması.
• Kapalı redüksiyonla uygun pozisyonun sağlanamaması.
• Kırığın atel içinde tekrar kayması.
• Açık kırık olması.
• Birden fazla metakarp kırığı bulunması.
• Eklem yüzeyini etkileyen kırıklar.

Özellikle parmakta dönme kusuru varsa yalnızca estetik bir sorun değil, kavrama fonksiyonunu etkileyen kalıcı bir problem gelişebilir. Bu nedenle rotasyon değerlendirmesi boksör kırığında çok önemlidir.

Boksör Kırığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Boksör kırığı ameliyatı çoğu zaman kapalı yöntemlerle yapılabilir. Kırık, skopi adı verilen görüntüleme cihazı eşliğinde kontrol edilir ve uygun pozisyona getirilir. Ardından kırık parçaları genellikle K-teli adı verilen ince metal tellerle sabitlenebilir.

Bazı kırıklarda vida, plak veya farklı tespit yöntemleri tercih edilebilir. Kullanılacak yöntem kırığın şekline, parçalanma durumuna ve kemiğin stabilitesine göre belirlenir.

Ameliyat sonrası el genellikle atel ile korunur. K-telleri kullanılmışsa, teller çoğu zaman kaynama süreci tamamlandıktan sonra poliklinik şartlarında çıkarılabilir. Bu süre hastaya göre değişmekle birlikte çoğu vakada birkaç hafta içinde planlanır.

Boksör Kırığı Sonrası Fizik Tedavi

Boksör kırığında tedavinin yalnızca kırığın kaynamasıyla bitmediğini bilmek gerekir. El fonksiyonlarının geri kazanılması için hareket açıklığı, kavrama gücü ve parmak koordinasyonu da önemlidir.

Atel veya ameliyat sonrası şu sorunlar gelişebilir:

• El Bileğinde Sertlik
• Parmak Hareketlerinde Kısıtlılık
• Kavrama Gücünde Azalma
• Yumruk Yaparken Zorlanma
• Şişlik
• Ağrı

Bu nedenle iyileşme döneminde uygun egzersizler ve gerekirse fizik tedavi planlanır. Amaç hastanın elini günlük yaşamda ağrısız ve fonksiyonel şekilde kullanabilmesidir.