Dirsek Ağrısı Nedir? Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi

Dirsek ağrısı; tendon zorlanmaları, tenisçi dirseği, golfçü dirseği, eklem sorunları, kırık, çıkık veya enfeksiyon gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Dirseğin iç veya dış tarafında hissedilen ağrının yeri, başlangıç şekli ve hareketle ilişkisi, tanı sürecinde önem taşır. Dirsek ağrısı tedavisi, şikâyetin kaynağına göre aktivite düzenlemesi, egzersiz, fizik tedavi, ilaç, enjeksiyon veya cerrahi seçeneklerle planlanır. Özellikle travma sonrası başlayan ya da şişlik, kızarıklık ve ateşle birlikte görülen dirsek ağrısı geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

Dirsek Ağrısı Nedir?

Dirsek ağrısı, bir eşyayı kaldırırken ortaya çıkan hafif bir sızlamadan kolun kullanımını sınırlayan şiddetli bir yakınmaya kadar farklı biçimlerde hissedilebilir. Tek bir hastalığın adı değildir. Tendon zorlanması, eklem sorunu, kırık veya enfeksiyon gibi farklı nedenlerin belirtisi olabilir.

Bu nedenle tedaviden önce ağrının kaynağı belirlenmelidir. Ağrının iç tarafta mı dış tarafta mı olduğu, bir yaralanma sonrasında mı başladığı ve hareketi nasıl etkilediği değerlendirmeye yön verir.

Dirsek, üst kol kemiği humerus ile ön kol kemikleri radius ve ulnanın bir araya geldiği bölgedir. Dirseğin bükülüp açılması ve ön kolun dönmesi, bu bölgedeki eklemlerin birlikte çalışmasıyla gerçekleşir.

Kemikler kadar kaslar, tendonlar ve bağlar da hareketin sağlıklı biçimde sürdürülmesinde rol oynar. Bu yapılardan birinin etkilenmesi dirsekte ağrıya veya hareket kısıtlılığına neden olabilir. Ağrı bulunması, mutlaka eklemin yapısının bozulduğu anlamına gelmez.

Dirsek Ağrısına Yol Açabilen Başlıca Hastalıklar:

• Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit)
• Golfçü Dirseği (Medial Epikondilit)
• Dadı Dirseği (Radius Başı Subluksasyonu)
• Dirsek Tendiniti
• Dirsek Kırık ve Çıkıkları
• Dirsek Eklem Hareket Kısıtlılığı (Sert Dirsek Hastalığı)
• Dirsek Çevresi Tümörleri
• Dirsek Eklem Enfeksiyonu

Dirsek Ağrısı Nedenleri

Dirsek ağrısı nedenleri arasında tendon zorlanmaları, kırık ve çıkıklar, eklem hareket kısıtlılığı ve iltihabi hastalıklar yer alır. Ağrının iç veya dış tarafta hissedilmesi, tekrarlayan hareketlerle artması ya da düşme ve darbe sonrasında başlaması, kaynağının belirlenmesine yardımcı olur. Eşlik eden şişlik, kızarıklık ve hareket kaybı da değerlendirilerek tendon, kemik ve eklem kaynaklı sorunlar ayırt edilir.

Tendon Kaynaklı Dirsek Ağrıları

Ön kol kaslarının tekrarlayan veya yoğun kullanımı, tendonların dirseğe tutunduğu bölgeleri zorlayabilir. Dirsek tendiniti ve tendonun yapısal yıpranmasıyla seyreden tendinopatiler bu grupta değerlendirilir.

Tenisçi dirseğinde, yani lateral epikondilitte, ağrı dirseğin dış tarafında yoğunlaşır. El bileğini kullanma ve kavrama hareketleri şikâyeti artırabilir. Golfçü dirseğinde, yani medial epikondilitte, iç taraftaki ortak fleksör tendon başlangıcı etkilenir.

Bu iki rahatsızlığın isimleri sporlarla ilişkili olsa da günlük işlerdeki tekrarlayan yüklenmeler de neden olabilir. Ağrının yerini bilmek yararlıdır; kesin tanı için muayene gerekir.

Yaralanma Sonrası Dirsek Ağrısı

Düşme veya darbe sonrasında başlayan ağrıda dirsek kırıkları ve çıkıkları değerlendirilmelidir. Hareket kaybı, şişlik veya şekil değişikliği eşlik edebilir.

Küçük çocuklarda kolun çekilmesinden sonra ortaya çıkan kolu kullanmama durumu dadı dirseğiyle ilişkili olabilir. Radius başı subluksasyonu adı verilen bu tablo, yetişkinlerdeki tam dirsek çıkığından farklıdır. Düşme öyküsü olan çocukta kırık olasılığı da göz önünde bulundurulur.

Eklem ve Diğer Nedenlere Bağlı Ağrı

Dirsekte eklem hareket kısıtlılığı, eklem içi sorunlar ve iltihabi durumlar ağrıya neden olabilir. Sert dirsek olarak adlandırılan tabloda, bükme veya açma hareketinin azalması günlük işleri güçleştirebilir.

Eklem enfeksiyonu da değerlendirilmesi gereken nedenler arasındadır. Özellikle kızarıklık, sıcaklık artışı, şişlik ve ateşle birlikte gelişen ağrı geciktirilmeden incelenmelidir. Dirsek çevresindeki tümörler ise daha seyrek nedenlerdendir; bir kitlenin veya açıklanamayan, devam eden ağrının araştırılması gerekir.

Dirsek Ağrısı Tanısı

Ortopedi değerlendirmesinde ağrının başlangıcı, yaralanma öyküsü, iş ve spor aktiviteleri sorgulanır. Muayenede hassasiyetin yeri, hareket açıklığı ve kolun kullanımı incelenir.

Tetkik seçimi, düşünülen soruna göre yapılır. Röntgen kemik ve eklem yapılarının değerlendirilmesinde; MR ise tendon, bağ ve diğer yumuşak dokuların incelenmesinde kullanılabilir. Her hastaya bütün tetkiklerin yapılması gerekmez. Görüntüleme sonucu, şikâyetler ve muayene ile birlikte yorumlanır.

Dirsek Ağrısı Tedavisi

Tedavi, ağrının kaynağına göre değişir. Tendon zorlanmasında yüklenmenin düzenlenmesi ve egzersiz öne çıkabilirken kırık, çıkık veya enfeksiyonda farklı bir yaklaşım gerekir.

Uygun hastalarda ilaç tedavisi, destekleyici atel veya dirseklik, fizik tedavi, egzersiz ve enjeksiyonlar kullanılabilir. Cerrahi, belirli yapısal sorunlarda ya da uygun ameliyatsız tedavilere rağmen devam eden yakınmalarda değerlendirilir.

Tedavinin hedefi yalnızca ağrıyı bastırmak değil, kolun güvenli kullanımını geri kazandırmaktır. Aynı ağrı kesicinin veya aynı enjeksiyonun bütün dirsek ağrıları için uygun olması beklenmez.