Sinir Sıkışması Nedir? Neden Olur? Tanısı ve Ameliyatı

Sinir sıkışması, periferik sinirin anatomik seyri boyunca basıya uğraması sonucu uyuşma, karıncalanma, ağrı, güç kaybı ve ileri dönemde kas erimesine yol açabilen nöropatik bir tablodur. Elde sinir sıkışması özellikle median ve ulnar sinirlerde görülür. Tanıda klinik muayene ve EMG önemli yer tutarken tedavi, sıkışmanın yeri ve şiddetine göre ameliyatsız veya cerrahi yöntemlerle planlanır.

Sinir Sıkışması Nedir?

Sinir sıkışması, bir sinirin anatomik seyri boyunca geçtiği bölgelerden birinde baskı altında kalması ve buna bağlı olarak sinir fonksiyonlarının zaman içerisinde etkilenmesidir. Sinirin ödemlenmesi veya kalınlaşması, geçtiği kanalın daralması ya da çevresindeki yapıların sinire bası oluşturması sinir sıkışmasına neden olabilir.

Bazı hastalarda kist, kitle veya kireçlenmeye bağlı değişiklikler de sinirin geçtiği alanı daraltarak basıya yol açabilir. Sıkışmanın devam etmesi durumunda başlangıçta uyuşma ve karıncalanma gibi duyu şikâyetleri görülürken, ileri dönemlerde kas gücü ve fonksiyonlar da etkilenebilir.

Elde sinir sıkışması, el ve el bileği bölgesindeki sinirlerin anatomik geçiş noktalarında basıya uğramasıdır. En sık median sinirin el bileği seviyesinde sıkışması görülür. Daha az sıklıkla ulnar sinir, el bileğinin iç tarafında bulunan Guyon kanalında sıkışabilir.

Sinir Sıkışması Neden Olur?

Sinir sıkışmasının nedeni her hastada aynı değildir. Sinirin kendisindeki ödem veya kalınlaşma sıkışmaya neden olabileceği gibi sinirin geçtiği anatomik kanalın daralması da bası oluşturabilir. Kist, kitle ve kireçlenmeye bağlı değişiklikler de sinirin çevresinde yer kaplayarak sinir üzerindeki basıncı artırabilir.

Sinir sıkışmaları vücudun farklı bölgelerinde ve farklı sinirlerde ortaya çıkabilir. Bel ve kalça çevresinde görülen kluneal sinir tuzaklanması, özellikle kronik bel ağrısıyla karışabilen yakınmalara yol açabilir. Dirsek seviyesinde ulnar sinirin sıkışması ise kübital tünel sendromu olarak adlandırılır ve sık karşılaşılan sinir sıkışmalarından biridir.

Sinirin seyri boyunca gelişen bazı kitleler de basıya neden olabilir. Bunlardan biri sinir kılıfından kaynaklanan schwannomdur. Sinir üzerindeki basının nedeni belirlenirken yalnızca sıkışmanın varlığı değil, sıkışmaya yol açan yapının da değerlendirilmesi gerekir.

Sinir Sıkışması Belirtileri Nelerdir?

Elde sinir sıkışmasının en sık görülen belirtileri parmaklarda ve parmak uçlarında ortaya çıkan uyuşma ve karıncalanmadır. Bu yakınmalar özellikle geceleri daha belirgin hale gelebilir. Sinir üzerindeki basının uzun süre devam ettiği hastalarda yalnızca duyu şikâyetleri görülmez.

Zaman içerisinde elde güç kaybı, kaslarda erime ve el fonksiyonlarında azalma gelişebilir. Şikâyetlerin hangi parmaklarda görüldüğü ve hangi kaslarda güç kaybı bulunduğu, sıkışan sinirin belirlenmesi açısından önem taşır.

Sinir Sıkışması Tanısı Nasıl Konulur?

Sinir sıkışmasının tanısında fizik muayene önemli bir yere sahiptir. Sinir sıkışmaları kol ve bacakta görülebildiği gibi kalça bölgesinde de ortaya çıkabilir. Kalça ve uyluk bölgesindeki sinir problemlerinden biri meraljia parestetikadır.

Muayenede hastanın uyuşma ve karıncalanma şikâyetlerinin dağılımı değerlendirilir. Sinirin uyardığı kasların gücü ve duyu sağladığı bölgeler ayrıntılı olarak incelenir. İleri vakalarda kuvvet kaybı, kas erimesi ve fonksiyon kaybı da muayene sırasında tespit edilebilir.

Sinir sıkışmasından şüphelenildiğinde EMG testi istenebilir. Tuzak nöropati protokolüyle gerçekleştirilen EMG, sinir sıkışmasının doğrulanmasına yardımcı olur. İyi değerlendirilmiş bir EMG'nin sinirin hangi seviyede sıkıştığı ve sıkışmanın şiddeti hakkında da bilgi vermesi beklenir.

Sinir Sıkışması Nasıl Tedavi Edilir?

Elde sinir sıkışmasının tedavisinde ilk seçenek çoğunlukla ameliyatsız yöntemlerdir. Hastanın durumuna göre ilaç tedavisi, el bileği splinti, egzersiz ve fizik tedavi uygulanabilir.

Bu yöntemlerle hastanın şikâyetlerinde gerileme sağlanabilir. Ameliyatsız tedaviye rağmen yakınmaları devam eden veya sinir fonksiyonlarında belirgin etkilenme bulunan hastalarda ise cerrahi tedavi seçeneği değerlendirilir.

Sinir Sıkışması Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Sinir sıkışması ameliyatının kapsamı, hangi sinirin hangi seviyede sıkıştığına ve problemin ne kadar süredir devam ettiğine göre değişir. Median sinirin el bileğinde sıkışması sonucu oluşan karpal tünel sendromunun cerrahi tedavisi daha kolay uygulanabilen sinir gevşetme ameliyatlarından biridir.

Ulnar sinirin Guyon kanalındaki sıkışmalarında cerrahi daha zor olabilir. Ulnar sinirin dirsek seviyesinde sıkıştığı durumlarda ise sinirin transpozisyonunun gerekmesi işlemi daha komplike hale getirebilir. Bu nedenle özellikle daha karmaşık sinir sıkışmalarının el cerrahisi ve mikrocerrahi konusunda deneyimli bir hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Sinir sıkışması ameliyatında temel amaç, bası altında bulunan siniri gevşetmektir. Cerrahi açık yöntemle veya uygun hastalarda endoskopik yöntemle gerçekleştirilebilir. Siniri sıkıştıran kalınlaşmış anatomik yapılar gevşetilir. Basıya neden olan kist veya kitle bulunması halinde bu yapılar da tedavi planlamasında dikkate alınır.