Tendon Transferi Ameliyatı: Ne Zaman ve Neden Yapılır?

Yayın Tarihi: 14 Haziran 2026 Pazar

Tendon transferi ameliyatı, sinir veya tendon hasarı nedeniyle kaybedilen hareket fonksiyonunun, çalışan başka bir tendonun farklı bir bölgeye aktarılmasıyla yeniden kazandırılmasını amaçlayan rekonstrüktif cerrahidir. Düşük ayak, geri dönüşümsüz sinir yaralanmaları, brakiyal pleksus hasarları ve kronik tendon kopmalarında uygulanabilir. Başarı için uygun tendon seçimi, yeterli kas gücü ve korunmuş eklem hareket açıklığı önemlidir.

İçindekiler:

Tendon Transferi Ameliyatı Nedir?

Tendon Transferi Ameliyatı Ne Zaman Yapılır?

Tendon Transferi Ameliyatı Neden Yapılır?

Tendon Transferi Ameliyatı Nedir?

Tendon transferi ameliyatı, ortopedi ve el cerrahisinde, fonksiyonunu kaybetmiş kas ve tendonların görevini çalışan başka bir tendona aktarmak amacıyla uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Ameliyatta sağlam ve yeterli kuvvete sahip bir tendon, çalışmayan tendonun fonksiyonunu üstlenecek şekilde farklı bir bölgeye transfer edilir.

Örneğin düşük ayak gelişen kişiler ayak bileğini yukarı kaldırma hareketini yapamaz. Bu hareketin yeniden kazandırılması amacıyla ayağın iç veya dış tarafında çalışan uygun bir tendon, ayağın ön tarafına transfer edilebilir. Böylece transfer edilen tendonun yeni çekiş yönü kullanılarak ayağın yukarı kaldırılması amaçlanır.

Tendon transferinin uygulanabilmesi için kullanılacak tendonun düzgün çalışması ve yeterli kas gücüne sahip olması önemlidir.

Tendon Transferi Ameliyatı Ne Zaman Yapılır?

Tendon transferi ameliyatı, kaybedilen kas veya tendon fonksiyonunun geri gelmeyeceğinin düşünüldüğü durumlarda uygulanır. Bazı hastalarda kas ve tendonun çalışmamasının nedeni sinirsel iletinin bozulmasıdır. Sinirin zaman içerisinde iyileşme ve ilgili kasın yeniden çalışmaya başlama ihtimali bulunuyorsa tendon transferi için acele edilmez. Sinir fonksiyonunun geri dönüp dönmeyeceği takip edilerek cerrahi zamanlamaya karar verilir.

Tendon transferinin başarılı olabilmesi için eklemin pasif hareketlerinin korunmuş olması gerekir. Pasif olarak hareket ettirilemeyen ve sertleşmiş bir ekleme yalnızca tendon transferi yapılarak yeniden hareket kazandırılması mümkün olmayabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde eklem hareket açıklığının değerlendirilmesi önemlidir.

Tendon Transferi Ameliyatı Neden Yapılır?

Tendon transferi, kas veya tendonun çalışmaması nedeniyle ortaya çıkan hareket ve fonksiyon kayıplarını gidermek amacıyla yapılır. Bel omurgasında geçirilen kırıklar veya bel fıtığı sonrasında ayağı yukarı kaldıran sinirin fonksiyonu geri dönüşümsüz şekilde bozulabilir ve düşük ayak gelişebilir. Sinir fonksiyonunun geri dönmeyeceği durumlarda ayağın yukarı kaldırılmasını sağlamak amacıyla tendon transferi uygulanabilir.

Dirsek kırıkları sonrasında gelişen geri dönüşümsüz sinir yaralanmalarında da kaybedilen bazı hareketlerin yeniden kazandırılması için tendon transferinden yararlanılabilir. Brakiyal pleksus yaralanmalarında kol ve el hareketleri farklı derecelerde kaybolabilir. Uygun hastalarda mevcut çalışan tendonlar kullanılarak bazı fonksiyonların yeniden oluşturulması amaçlanabilir.

Uzun süre tedavi edilmemiş tendon kopmaları da tendon transferi gerektirebilir. El bileği kırıkları sonrasında veya bazı romatizmal hastalıklarda parmakları hareket ettiren tendonlarda kendiliğinden kopmalar meydana gelebilir. Bu hastalarda da uygun tendonlar kullanılarak transfer ameliyatı yapılabilir.

Serebral palsi hastalarında da bazı hareketlerin düzeltilmesi amacıyla tendon transferi uygulanabilir. Ancak bu hastalarda ameliyat planlaması diğer nedenlerle yapılan tendon transferlerinden farklı şekilde değerlendirilmelidir.

Ameliyat Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Tendon transferi hemen yapılmayacaksa ameliyata kadar geçen dönemde eklem hareketlerinin korunması büyük önem taşır. Uzun süre hareketsiz kalan eklemlerde zaman içerisinde hareket kısıtlılığı ve sertlik gelişebilir. Bu hareket kaybı bazı hastalarda geri dönüşümsüz hale gelebilir. Bu nedenle ameliyat beklenirken fizik tedavi ve rehabilitasyonla eklem hareket açıklığının korunması önerilir. Tendon transferine kadar geçen sürede eklem hareketleri kaybedilirse, ameliyatla transfer edilen tendon çalışsa bile eklemde istenilen hareket elde edilemeyebilir. Bu nedenle ameliyat öncesindeki rehabilitasyon, cerrahi tedavinin sonucunu etkileyen önemli faktörlerden biridir.

Ameliyat Sonrası Eskisi Gibi Olur Muyum?

Tendon transferinin amacı kaybedilen hareketi mümkün olduğunca yeniden kazandırmak ve kişinin günlük yaşamındaki fonksiyonlarını artırmaktır. Ancak ameliyat sonrasında eklem fonksiyonlarının tamamen eski haline döneceğini söylemek doğru değildir. Transfer edilen tendonda genellikle bir miktar kuvvet kaybı meydana gelir ve kullanılan tendon, çalışmayan asıl tendonun fonksiyonunu birebir aynı şekilde yerine getirmeyebilir. Bununla birlikte başarılı bir tendon transferi sayesinde daha önce yapılamayan bir hareket yeniden kazanılabilir. Bu da kişinin günlük yaşamında elini, kolunu veya ayağını daha fonksiyonel kullanmasını sağlayabilir.

Başarılı Bir Ameliyat mıdır?

Tendon transferi ameliyatının başarısı hastadan hastaya değişir. Sonucu; transferin yapılacağı bölge, kullanılacak tendon, mevcut kas kuvveti, eklem hareket açıklığı ve fonksiyon kaybının nedeni gibi birçok faktör etkiler. Bu nedenle başarı beklentisi ancak hastanın ayrıntılı muayenesi yapıldıktan ve fonksiyon kaybına neden olan problem tam olarak ortaya konulduktan sonra değerlendirilebilir. Genel olarak tek bir tendonun etkilenmesine bağlı gelişen ve uygun tendon seçiminin yapılabildiği fonksiyon kayıplarında tendon transferi ameliyatları yüksek başarı oranına sahip cerrahi yöntemlerdir.

Yazar: Doç. Dr. Mehmet Baydar
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı